واژه‌نامه‌ی مالی
تعریف کوتاه اصطلاحاتی که در یادداشت‌ها و ابزارها به کار می‌روند، به زبان ساده و با معادل انگلیسی.
- ارزش بنگاهEnterprise value (EV)
- ارزش کل کسب‌وکار برای همه‌ی تأمین‌کنندگان سرمایه؛ ارزش بازار سهام به‌علاوه‌ی بدهی منهای وجه نقد.
- ارزش فعلی خالصNet present value (NPV)
- ارزش امروز همه‌ی جریان‌های نقد آینده‌ی یک پروژه منهای سرمایه‌ی اولیه؛ مثبت بودنش یعنی پروژه ارزش می‌آفریند.
- ارزش پایانیTerminal value
- ارزش همه‌ی جریان‌های نقد پس از دوره‌ی پیش‌بینی در مدل DCF؛ معمولاً بخش بزرگی از کل ارزش است.
- استهلاکDepreciation
- تقسیم بهای یک دارایی ثابت بر سال‌های عمر مفیدش به‌عنوان هزینه؛ هزینه‌ای غیرنقدی است.
- انحراف بودجهBudget variance
- تفاوت عدد واقعی با عدد بودجه‌شده؛ تحلیلش نشان می‌دهد کجا برنامه با واقعیت فاصله گرفته است.
- اهرم عملیاتیOperating leverage
- میزان حساسیت سود عملیاتی به تغییر فروش؛ هرچه سهم هزینه‌های ثابت بیشتر باشد، اهرم عملیاتی بالاتر است.
- اهرم مالیFinancial leverage
- استفاده از بدهی برای تأمین مالی؛ بازده را در شرایط خوب بزرگ‌تر و زیان را در شرایط بد عمیق‌تر می‌کند.
- بازده حقوق صاحبان سهامReturn on equity (ROE)
- سود خالص تقسیم بر حقوق صاحبان سهام؛ بازدهی که شرکت روی پول مالکان به دست آورده است.
- بازده سرمایه‌گذاریReturn on investment (ROI)
- سود خالص یک سرمایه‌گذاری تقسیم بر هزینه‌ی آن؛ ساده است اما زمان و ریسک را نمی‌بیند.
- بازده سرمایه‌ی به‌کاررفتهReturn on invested capital (ROIC)
- سود عملیاتی پس از مالیات تقسیم بر کل سرمایه‌ای که در کسب‌وکار به کار رفته است.
- بازده سود نقدیDividend yield
- سود نقدی سالانه‌ی هر سهم تقسیم بر قیمت سهم.
- بازده واقعیReal return
- بازده یک سرمایه‌گذاری پس از کسر اثر تورم؛ قدرت خرید واقعی‌ای که به دست آمده است.
- بتاBeta
- میزان حساسیت بازده یک سهم به نوسان کل بازار؛ بتای بیشتر از یک یعنی نوسان بیشتر از بازار.
- بهای تمام‌شده‌ی کالای فروش‌رفتهCost of goods sold (COGS)
- هزینه‌های مستقیم تولید یا خرید کالایی که در دوره فروخته شده است.
- تحلیل حساسیتSensitivity analysis
- تغییر یک فرض در هر بار و دیدن اثرش بر نتیجه، تا معلوم شود مدل به کدام فرض حساس‌تر است.
- تحلیل دوپونتDuPont analysis
- تجزیه‌ی بازده حقوق صاحبان سهام به سه جزء حاشیه‌ی سود، گردش دارایی و اهرم مالی.
- تحلیل سناریوScenario analysis
- بررسی نتیجه‌ی مدل در چند وضعیت ممکن مثل خوش‌بینانه، پایه و بدبینانه.
- ترازنامه (صورت وضعیت مالی)Balance sheet
- تصویر دارایی‌ها، بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام شرکت در یک لحظه؛ همیشه دارایی برابر بدهی به‌علاوه‌ی حقوق صاحبان سهام است.
- تعهدات قرارداد وامDebt covenant
- شرط‌هایی که وام‌دهنده تعیین می‌کند، مثل سقف نسبت بدهی به سود عملیاتی، و نقضشان می‌تواند وام را سررسید کند.
- جریان نقد آزادFree cash flow (FCF)
- پولی که پس از هزینه‌های عملیاتی و مخارج سرمایه‌ای باقی می‌ماند و می‌تواند به سهامداران و وام‌دهندگان برسد.
- جریان نقد تنزیل‌شدهDiscounted cash flow (DCF)
- ارزش‌گذاری یک کسب‌وکار با پیش‌بینی جریان‌های نقد آینده و تنزیل آن‌ها به ارزش امروز.
- حاشیه‌ی سود ناخالصGross margin
- سود ناخالص تقسیم بر فروش؛ نشان می‌دهد از هر تومان فروش چقدر پس از بهای تمام‌شده می‌ماند.
- حسابداری تعهدیAccrual accounting
- ثبت درآمد و هزینه در دوره‌ای که اتفاق می‌افتد، نه زمانی که پول جابه‌جا می‌شود.
- حقوق صاحبان سهامShareholders' equity
- سهم مالکان از دارایی‌های شرکت پس از کسر همه‌ی بدهی‌ها.
- خرید اهرمیLeveraged buyout (LBO)
- خرید یک شرکت که بخش بزرگی از بهای آن با وام تأمین می‌شود و وام از جریان نقد خود شرکت بازپرداخت می‌شود.
- دوره‌ی وصول مطالباتDays sales outstanding (DSO)
- میانگین روزهایی که طول می‌کشد پول فروش نسیه از مشتری وصول شود.
- دوره‌ی پرداخت بدهی‌هاDays payable outstanding (DPO)
- میانگین روزهایی که شرکت طول می‌کشد تا به تأمین‌کنندگانش پول بدهد.
- سرمایه‌ی در گردشWorking capital
- دارایی‌های جاری منهای بدهی‌های جاری؛ پولی که برای چرخاندن کار روزانه لازم است.
- سود خالصNet income
- آنچه از درآمد پس از کسر همه‌ی هزینه‌ها، بهره و مالیات می‌ماند.
- سود قبل از بهره، مالیات و استهلاکEBITDA
- معیاری از سود عملیاتی پیش از اثر ساختار سرمایه، مالیات و هزینه‌های غیرنقدی استهلاک.
- صورت جریان وجوه نقدCash flow statement
- گزارش ورود و خروج واقعی پول در سه بخش عملیاتی، سرمایه‌گذاری و تأمین مالی.
- صورت سود و زیانIncome statement
- گزارش درآمدها، هزینه‌ها و سود یا زیان شرکت در یک دوره‌ی زمانی.
- مخارج سرمایه‌ایCapital expenditure (CapEx)
- پولی که صرف خرید یا نگهداری دارایی‌های بلندمدت مثل ماشین‌آلات و ساختمان می‌شود.
- مدل قیمت‌گذاری دارایی‌های سرمایه‌ایCAPM
- روشی برای برآورد بازده مورد انتظار سهام از نرخ بدون ریسک، بتا و صرف ریسک بازار.
- مزیت رقابتی پایدارEconomic moat
- ویژگی‌ای که از سود یک کسب‌وکار در برابر رقبا برای سال‌ها محافظت می‌کند، مثل برند یا هزینه‌ی جابه‌جایی مشتری.
- میانگین موزون هزینه‌ی سرمایهWeighted average cost of capital (WACC)
- میانگین هزینه‌ی تأمین مالی از سهامداران و وام‌دهندگان به نسبت سهم هرکدام؛ نرخ تنزیل رایج در DCF.
- نرخ بازده داخلیInternal rate of return (IRR)
- نرخ تنزیلی که ارزش فعلی خالص یک پروژه را صفر می‌کند؛ بازده سالانه‌ی ضمنی سرمایه‌گذاری.
- نسبت قیمت به سودPrice-to-earnings (P/E)
- قیمت هر سهم تقسیم بر سود هر سهم؛ نشان می‌دهد بازار برای هر تومان سود چقدر می‌پردازد.
- نقدشوندگیLiquidity
- توانایی شرکت در پرداخت تعهدات کوتاه‌مدت با دارایی‌هایی که سریع به پول تبدیل می‌شوند.
- نقطه‌ی سربه‌سرBreak-even point
- حجم فروشی که در آن درآمد دقیقاً هزینه‌های ثابت و متغیر را پوشش می‌دهد و سود صفر است.
- چرخه‌ی تبدیل وجه نقدCash conversion cycle (CCC)
- تعداد روزهایی که پول در موجودی و مطالبات گیر می‌کند تا دوباره به نقد برگردد.